FACEBOOK OLAYI

Geçtiğimiz günlerde Trump’ ın seçim kampanyalarını yürüten Cambrigde Analytica firmasının ABD’ deki seçmen bilgilerini Facebook’ tan satın aldığı ortaya çıktı ve skandal büyüyerek devam etti. Aslına bakarsanız Facebook’ un tüm kullanıcılarını bilgilerini veritabanında sakladığı bilinen bir gerçek. Hatta siz bilgilerinizi değiştirseniz bile hiçbir şey veri tabanından silinmiyor. Kullanıcılar için önemli olan bu bilgilerin 3. kişilerle paylaşılmaması. Facebook bunun güvencesini yıllardır verdiğini söylüyor. Fakat asıl problem ABD’ deki kullanıcıların bilgilerini Facebook’ un kendisi tarafından 3. bir taraf olan ve Trump’ ın seçim kampanyasını yürüten analiz firması Cambrigde Analytica ‘e satılmış olması. ABD’ deki 50 milyon Facebook kullanıcısının bilgileri, kişi başı 3,5 dolara satılmış. Peki bunu bu kadar önemli yapan nedir diye sorarsak eğer; Inception (Başlangıç) filminin dijital versiyonunu gerçekleştirmiş olması. Di Caprio’ nun başrolünü oynadığı filmde, insanların rüyalarına girip beyinlerine düşünceleri yerleştirmeye çalışıyorlardı. Cambrigde Analytica firmasının’ da yapmış olduğu buydu. Facebook bir kişinin 20 Like’ dan itibaren onun karakterini ve kişiliğini % 90 oranında tahmin edeceğini söylüyordu. Gerçektende insanlar siyasi görüşlerine göre sıralayan Facebook, Cambrigde Analytica firmasının kişiye özel propaganda yayınlanmasını sağladı. Örneğin siz liberal görüşe sahip birisiniz. Trump’ ın liberal olduğunu gösteren propaganda reklamlarına maruz kalıyordunuz. Aynı zamanda rakibinizin ırkçı olduğunu gösteren reklamlarla algınız yönetiliyordu. Yani herkes siyasi görüşüne göre propagandaya maruz kaldı ve Trump’ a sempati duydular. İşin kötü tarafı reklamı sizin dışınızda kimse görmediği için kimse sizi yalan habere maruz kaldığınız konusunda uyaramadı ve Trump başkan oldu. Aslında skandal bununla sınırlı değil. Sadece Facebook konuşmalarımız ve paylaşımlarımız yoktu satılan bu dijital dosyalarda. Eğer Facebook’ un uygulamasını telefonunuza indirmişseniz sizin özel olan tüm bilgilerinizede eriştiler. Casus yazılım gibi çalışan bu uygulama galeriniz ve tüm yazışmalarınıza erişti. Bu olay açığa çıkmasından sonra Twitter üzerinden Delete Facebook (Facebook’ u Sil) kampanyası başladı ve bir sürü ünlü isim bu kampanyaya destek oldu. İçlerinde Whatsapp’ ı kurup Facebook satan Jan Koum da olmak üzere Elon Musk gibi isimlerde ilk tepki gösterenlerden oldular. Musk tüm şirketlerinin Facebook hesaplarını sileceğini attığı tweet’ le dile getirip kampanyaya destek oldu. Bu skandalın ortaya çıkmasından sonraki 2 günde şirket borsada 50 milyar dolar kaybetti. Facebook’ un kurucusu ve Ceo’ su Mark’ ın Dünyaca ünlü gazetelerde özür mesajı yayınladı ama etkili olmadı. Tepkiler tüm hızıyla büyümeye devam ediyor. Bu durumdan sorumlu olanlar cezalarını çekerler mi bilinmez ama bizim Facebook’ a güvenimizi sarsan bu olay, sosyal medya alışkanlıklarımızı sorgulamak zorunda kalacağımızı gösteriyor.